Category: คลังความรู้เพลงคลาสสิค

หากเราจะพูดถึงนักดนตรีคลาสสิกที่มีความสามารถมากและมีเชื้อสายเป็นชาวไทยอีกคนหนึ่งคงจะหนีไม่พ้นผู้ชายคนนี้  วานิช โปตะวนิช เขาเกิดวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2513 ประกอบอาชีพ นักดนตรี วาทยกรชาวไทย รวมทั้งยังเป็นผู้อำนวยการด้านดนตรีของวง symphony กรุงเทพอีกด้วย ชื่อเล่นของเขา คือ  โปตะ หรือ เจี๊ยบ เขาเป็นนักทรัมเป็ต ควบตำแหน่งหัวหน้าวง รวมทั้งเป็นวาทยกรประจำวงดุริยางค์ซิมโฟนีกรุงเทพ และ  Thai National Symphony Orchestra – TH NSO อีกด้วย วานิช โปตะวนิช เริ่มเส้นทางชีวิตสายดนตรีตั้งแต่สมัยเรียนชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนวัดสุทธิวราราม หลังจากนั้นจึงต่อด้วย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จบลง Rotterdam Conservatory ณ…

Read more

ด้วยความซาบซึ้งอย่างแรงกล้าจากบทเพลงสู่จิตใจ ซึ่งแรงบันดาลใจนี้ได้รับมาจากบทเพลงพระราชนิพนธ์ ความจงรักภักดีอันมีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระอัจฉริยภาพด้านดนตรีของในหลวง เป็นเหตุให้ชีวิตของผู้ชายคนหนึ่งก้าวไปสู่เส้นทางดนตรีอย่างเต็มตัว ดร.เด่น อยู่ประเสริฐ เริ่มเล่นดนตรีแจ๊สอย่างจริงจัง โดยเขาเป็นนักเปียโนแจ๊ส ที่มีฝีมือระดับโลกมีชื่อเสียงโด่งดังทั้งภายใน และต่างประเทศ ดร.เด่น อยู่ประเสริฐ  เริ่มต้นชีวิตในเส้นทางดนตรีที่โรงเรียนสยามกลการ  และโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน ปีพ.ศ. 2529 จนได้รับทุนนักเรียนแลกเปลี่ยนได้เข้าศึกษา ณ  Interlake High School, Bellevue, Washington, D.C ประเทศสหรัฐอเมริกา พบจบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาเปียโนแจ๊สจาก Cornish College of the Arts ก็ต่อด้วยปริญญาโทสาขาดนตรีแจ๊ส จาก University of North Texas  ปริญญาเอก…

Read more

การเล่นดนตรีคลาสสิกใช้เครื่องเล่นหลายชนิดด้วยกัน หนึ่งในเครื่องเล่นสำคัญของดนตรีคลาสสิกที่ขาดไม่ได้คือ เครื่องประเภทกระทบ มันเป็นเครื่องเล่นดนตรีชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดเสียง โดยการ ตี เคาะ สั่น เป็นต้น จุดเด่นของเครื่องดนตรีประเภทนี้ จึงเป็นเครื่องดนตรีที่มีเสียงชัดเจน สามารถให้จังหวะได้ จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ หรือเครื่องตี สร้างจากวัสดุของแข็งหลายชนิดผสมผสานเข้าด้วยกัน เช่น เหล็ก ไม้ แผ่นหนัง เป็นต้น เพราะฉะนั้นในการเล่นเครื่องเล่นชนิดนี้ ผู้เล่นอาจจะต้องนั่ง หรือยืนอยู่กับที่ เนื่องจากการเล่นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ ต้องใช้แรงจำนวนมากเป็นเวลานาน ผู้เล่นต้องมีจุดถ่วงที่ดี ในสมัยโบราณกาล เครื่องดนตรีประกอบจังหวะ จึงเป็นเครื่องเล่นเหมาะในการทหาร ส่วนมากคนเล่นเครื่องชนิดนี้มักมีรูปร่างสูงใหญ่ รวมทั้งมีกำลังมากจะยิ่งตีให้เกิดเสียงดังได้มาก เช่น การตีกลองออกศึก หรือตีฆ้องเพื่อบอกเวลาในยามกลางคืน เป็นต้น เมื่อดนตรีคลาสสิกเริ่มมีการพัฒนาขึ้นในปลายยุคกลางจวบจนเฟื่องฟูในยุคเรเนสซองส์จึงมีการนำเอาเครื่องเล่นดนตรีชนิดอื่นๆ เข้ามาร่วมด้วย เพราะความเจริญมากขึ้นนี่เองเลยได้มีการแบ่งประเภทกลุ่มเครื่องดนตรีคลาสสิกอย่างเป็นระเบียบและมีแบบแผนมากขึ้น  ดังนั้นการจัดกลุ่มเครื่องดนตรีคลาสสิกแบบนี้ก็ยังคงใช้ต่อมาจนถึงปัจจุบัน สำหรับเครื่องกระทบ…

Read more

อย่างที่รู้กันว่าเพลงคลาสสิกนั้นนอกจากจะเป็นเพลงอันมีความไพเราะมากอันเกิดจากความซับซ้อนของการประพันธ์อย่างเหลือเชื่อแล้ว ยังเป็นเพลงอมตะที่ก้าวข้ามผ่านยุคสมัยได้มาเป็นนับ 100  ปี จนมาถึงปัจจุบันนี้ แน่นอนว่ามันต้องมีดีมากกว่าเพลงที่แต่งยากอย่างแน่นอน ดนตรีคลาสสิกใช้เครื่องดนตรีหลายชนิดประกอบเข้าด้วยกัน รวมทั้งดนตรีคลาสสิกยุคแรกๆ นั้นจะไม่มีเนื้อร้องมีแค่เสียงเพลงบรรเลงอย่างเดียว นับว่าเป็นเสียงเพลงอันบริสุทธิ์จากธรรมชาติอย่างแท้จริง ทำให้เราไม่ต้องไปกังวลกับเนื้อเพลง จดจ่อแค่การบรรเลงเสียงของเพลงต่างๆ เท่านั้น ชนิดของสารเคมีในสมองจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มกระตุ้นสมอง และ กลุ่มกดการทำงานของสมอง กลุ่มกระตุ้นสมอง มีหน้าที่ ควบคุมความพฤติกรรม อารมณ์ ช่วยให้สมองตื่นตัว และมีความสุข สารชนิดนี้จะหลั่งออกมามากเมื่อ ออกกำลังกาย ได้ฟังคำพูดดีๆ  ร้องเพลง เล่นดนตรี เป็นต้น กลุ่มกดการทำงานของสมอง สารเคมีตัวนี้เกี่ยวพันธ์กับความเครียด มันจะหลั่งออกมาหากสมองได้รับความเครียด ยับยั้งการส่งข้อมูล  ยับยั้งการเจริญเติบโต  คิดอะไรไม่ออก ก่อให้เกิดภูมิต้านทานของร่างกายต่ำ เป็นภูมิแพ้…

Read more

jazz เป็นแนวดนตรีชนิดหนึ่งซึ่งได้รับความนิยมไปทั่วโลก ตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบันพัฒนามาจากกลุ่มคนจำนวนหนึ่งในประเทศสหรัฐอเมริกา สมัยปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 jazz มีลักษณะอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เรียกได้ว่าเป็นเพลงคลาสสิกอีกประเภทหนึ่งของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยคนฟังให้การยอมรับรวมทั้งให้การยกย่องไปทั่วโลก  อีกทั้งยังในปัจจุบันนี้เพลง jazz ได้ถูกเผยแพร่ทั่วโลก จากนักร้องเพลง jazz  รุ่นใหม่ไฟแรงอย่างต่อเนื่อง เรียกได้ว่าเป็นแนวเพลงอมตะเป็นอันดับต้นๆ ของโลกเลยทีเดียว ความเป็นมาของแนวดนตรี jazz ถ้าจะให้คำนิยามสั้นๆ นั้นคงไม่ได้เพราะ jazz มีความหมายหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเพลงเต้นรำแบบลัดจังหวะ มันคือการผสมผสานอย่างสอดคล้องลงตัวของหลายแนวดนตรีผสมเข้ากัน ซึ่งผู้ให้กำเนิดคือ ชาวอเมริกาผู้มีเชื้อสายแอฟริกัน โดยมีจังหวะของการเล่นดนตรีอย่างอิสระเสรีดั่งนกที่โบยบินไปบนท้องฟ้า แต่ก็ไม่ใช่การเล่นไปแบบมั่วๆ เพราะแก่นแท้ของมันจะต้องเป็นการประสานกันเองราวกับเกลียวคลื่นกำลังถาโถมเข้าหาฝั่ง  ของนักดนตรีในขณะกำลังบรรเลงเพลง มันคือดนตรีเปลี่ยนรูปแบบใหม่นั่นเอง งานเพลงดนตรี jazz  จะเป็นเพลงฟังสบาย ในปัจจุบันนี้ก่อเกิดศิลปินรุ่นใหม่มีความสามารถ รวมทั้งรักในการร้องเพลง jazz  เกิดขึ้นมากมาย ทั้งศิลปินภายในประเทศและต่างประเทศ…

Read more

Symphony No.5 มาจากผลงานการประพันธ์ของ Beethoven ศิลปินยอดอัจฉริยะ Symphony No.5 เป็นผลงานที่เขาประพันธ์ช่วง 1804-1808 ซึ่งมันอยู่ในใน catalog ผลงานของ Beethoven ใน Opus 67 Symphony บทนี้นับว่าเป็นหนึ่งในงานดนตรีคลาสสิกซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก รวมทั้งมีผู้คนรู้จักกันอย่างแพร่หลายที่สุด นอกจากนี้ยังมีความเป็นอมตะมาจนถึงปัจจุบัน Symphony No.5 ถูกนำออกแสดงและเป็นเพลงคลาสสิกได้รับการบันทึกเสียงมากที่สุดอีกบทเพลงหนึ่งเลยก็ว่าได้ Beethoven  ได้ประพันธ์ Symphony ออกมาทั้งหมด 9 บท ซึ่งในแต่ล่ะบทก็มีความแตกต่างกันออกไป Symphony No.5  มีชื่อเสียงโด่งดังรวมทั้งรู้จักในเวลาอันสั้น  หลังจากนำบทเพลงนี้ออกแสดงเป็นครั้งแรก เมื่อ ค.ศ. 1808 จนทำให้  Ernst Theodor…

Read more

หาจะกล่าวย้อนไปถึงในอดีตในช่วง ยุคคลาสสิก อันเป็นยุคทองของดนตรีคลาสสิก ช่วง ค.ศ.1750-1820 ในยุคนั้นจากที่ดนตรีสามารถเล่นในโบสถ์เป็นเพลงบทสวดเท่านั้น แต่ในยุคนี้ดนตรีมีเปลี่ยนแปลงคือเปิดกว้างออกสู่ประชาชนมากขึ้น ดนตรีในยุคคลาสสิกมีความเป็นเอกลักษณ์ของตัวมันเอง มีกลิ่นอายแบบลอกเลียนแบบไม่ได้ แน่นอนว่าในยุคยุคคลาสสิกดนตรีแบบบรรเลงเป็นที่นิยมกว่าเพลงแบบมีเนื้อร้อง ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่าดนตรีคลาสสิกเปรียบดั่งดนตรีจากธรรมชาติอันบริสุทธิ์ ขยายความได้ว่าเป็นดนตรีที่ไม่อาศัยจินตนาการ ไม่จำเป็นต้องมีบทกวีประกอบ หรือเอ่ยเอื้อนถ้อยคำใดๆ เพราะเป็นดนตรีอันมีแต่ความบริสุทธิ์ล้วนๆ ซึ่งแตกต่างจากยุคโรแมนติกอันเป็นดนตรีแบบมีเรื่องราว ในยุคนั้นมีกรุงเวียนนาของประเทศออสเตรียเป็นศูนย์กลางของดนตรีจวบจนมาถึงปัจจุบัน กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ได้รับฉายาว่า The City of Music ฉายานี้คู่ควรทรงคุณค่ากับกรุงเวียนนามาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 เนื่องจากเมืองนี้ในอดีตเป็นแหล่งกำเนิดของนักดนตรีชั้นครูของโลกหลายต่อหลายคน  บางคนมาใช้ชีวิตช่วงสุดท้ายอยู่ ณ เมืองนี้จวบสิ้นอายุขัย  เช่น Haydn ,  Mozart ,  Beethoven ,   Schubert ,  Brahms…

Read more

ดนตรีถ้าจะให้อธิบายความหมายง่ายๆ คือ เสียงที่มีโครงสร้างอย่างเป็นระเบียบแบบแผน  ดนตรีเกิดขึ้นมาบนโลกของเราเป็นเวลานานมากๆ แล้ว รวมทั้งดนตรีเองก็มีหลากหลายแนว หลากหลายสไตล์อีกด้วย แต่มีดนตรีชนิดหนึ่งซึ่งได้รับการวิจัยว่าเป็นดนตรีอันมีผลต่อการทำงานของสมอง ช่วยในการเรียน หรือการท่องจำความรู้ต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น  ดนตรีชนิดนั้นคือดนตรีคลาสสิก ดนตรีคลาสสิกมีถิ่นกำเนิดมาจากยุโรปนับตั้งแต่ กลางคริสต์ศตวรรษที่ 17 เรื่อยมากจนถึงประมาณปี ค.ศ. 1820 ดนตรีคลาสสิกเป็นดนตรีที่ซับซ้อน มีทั้งเพลงเต้นรำ เพลงรัก เพลงบรรยายถึงความงดงามของธรรมชาติ วิจัยเเล้ว ดนตรีคลาสสิกมีผลต่อการทำงานของสมองมนุษย์ มีการวิจัยมากมายที่แสดงให้เห็นว่า ดนตรีคลาสสิกนั้นมีผลต่อสมองของคนเรา โดยเฉพาะดนตรีคลาสสิก มีส่วนช่วยพัฒนาระบบต่างๆ ภายในสมองให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ดนตรีคลาสสิกยังเป็นหนึ่งอิทธิพลอันช่วยส่งเสริมพัฒนาการในด้านต่างๆ อีกด้วย สมองซีกขวา  มีหน้าที่ รับรู้ตอบสนอง ใช้ไปกับเรื่องเกี่ยวกับศิลป์ เช่น เรื่องดนตรี ศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์  และให้การยอมรับสมองซีกซ้าย…

Read more

ศิลปะการดนตรีมีการพัฒนาควบคู่ไปกับการดำรงอยู่ของมนุษย์มาอย่างช้านาน เช่นเดียวกับงานศิลปะในด้านอื่นๆ ในยุคกรีกกับโรมัน มักมีการเล่นดนตรีตามงานฉลองต่างๆ รวมทั้งตอนทำพิธีกรรมทางศาสนาอีกด้วย อีกทั้งยังเริ่มมีการพัฒนาใช้ตัวหนังสือแทนตัวโน้ต แต่ต่อมาในศตวรรษที่ 5 อาณาจักรเอมไพร์ได้ล่มสลายลง จึงก่อให้เกิดยุคมืดขึ้นมารวมทั้งส่งผลให้ศิลปะเกือบทุกแขนงรวมทั้งดนตรีเสื่อมลงไปตามยุคสมัย เวลาล่วงเลยผ่านพ้นมาถึงยุคกลางซึ่งเป็นช่วงรอยต่อระหว่างยุคมืดกับยุคเรอเนสซองส์ ดนตรีจึงได้กลับมาฟื้นฟูอีกครั้ง การฟื้นฟูวิชาการดนตรีอย่างจริงจัง จึงถือกำเนิดในยุคกลางนี่เอง แต่ทว่าเครื่องเล่นอุปกรณ์ทางการดนตรีต่างๆ ก็ยังพัฒนาไปไม่สุดทาง เพราะเครื่องดนตรีในสมัยนั้นยังล้าหลังอยู่มาก จึงได้ทำการพัฒนาเครื่องดนตรีเรื่อยมาจนถึงศตวรรษที่ 17 เครื่องดนตรียอดนิยมในสมัยนั้นได้แก่ Lute , Harp , Pipe , Oboe  เป็นต้น เครื่องดนตรีเหล่านี้เป็นของของพวก Minstrel และTrobadour เหล่าศิลปินผู้เดินทางนำการแสดงดนตรีไปยังปราสาทต่างๆ พัฒนาการทางดนตรีของพวก Minstrel ได้พัฒนาเรื่อยๆ จนไปจบลงที่ยุคกลาง ต่อมาในศตวรรษที่ 15 วิชาการดนตรีได้เริ่มประสบผลสัมฤทธิ์จากการทำงานหนักของนักดนตรี 3…

Read more

เพลงสวด Requiem เป็นเพลงคลาสสิกแบบบทสวดภาษาลาติน อันเป็นเพลงสวดที่เกิดขึ้นมาบนโลกนี้อย่างนมนาน ในอดีตตั้งแต่ในยุคกลาง ณ เมืองเซียน่า ประเทศอิตาลี ได้เกิดโรคห่าระบาดครั้งใหญ่ มีผู้คนล้มตายกันไปเป็นจำนวนมาก โศกนาฏกรรมในครั้งนี้เมืองเซียน่าจึงกลายเป็นเมืองร้าง ผู้คนซึ่งยังเหลือรอดอยู่จำนวนเพียงน้อยนิดได้อพยพขึ้นไปทางเหนือ ประมาณ 200 กิโลเมตรจากเมืองเดิม  พอตั้งรกรากเสร็จก็เริ่มมีการฟื้นฟูศิลปะของยุโรปขึ้นมาใหม่ ซึ่งศูนย์กลางอยู่ ณ เมืองฟอเรนส์นั่นเอง โดยหลังจากเหตุการณ์ในครั้งนี้จึงได้ใช้ เพลงสวด Requiem ในฐานะเพลงแห่งความตายสำหรับใช้สวดในโบสถ์เรื่อยมา กาลเวลาพัดผ่านมาถึง 250 ปี นักดนตรีคลาสสิกในยุคนั้นได้หยิบเอา เพลงสวด Requiem มาทำการปรับเปลี่ยนดนตรีใหม่ แต่ยังคงใช้ชื่อเดิม และเปลี่ยนมาใช้ในการบรรเลงหรือเพื่อทำการแสดง มากกว่าการสวดแบบเดิมซึ่งใช้ในการทำพิธีทางศาสนานั่นเอง  เพลงแห่งความตาย Requiem จึงนำมาใช้อย่างกว้างขวาง เหล่านักดนตรีที่เป็นผู้ริเริ่มเปลี่ยนเพลงสวด Requiem นี้ เช่น…

Read more